Bronkoskopi - Kanser Hastanesi - Medical Park

Bronkoskopi

bronkoskopi

Bronkoskopi gırtlak bölgesinden sonraki solunum yollarını ve akciğerleri incelemek, tanı ve tedavi için bir takım işlemler, girişimler yapmak kullanılan bir tür endoskopi yöntemidir. Endo iç, skopi bakma, görme demektir, yani vücudun içine bakılmasıdır. Bronko bronş kelimesi yani hava yolları anlamında olup bronkoskopi kelime olarak hava yollarının içine bakma demektir.

Bronkoskopi Neden Yapılır?

Bronkoskopi işlemi başlıca iki amaçla yapılır. Birincisi tanısal bronkoskopi, ikincisi tedavi amaçlı (terapötik) bronkoskopidir. Bazen tanı amaçlı yapılan bronkoskopi sırasında küçük tedavi işlemleri yapılabileceği gibi bazen de tedavi amacıyla yapılan bronkoskopi sırasında tanısal örneklemeler alınması da söz konusu olabilir. Bronkoskopi başlıca solunum yolları ve akciğerleri ilgilendiren hastalıkların tanı ve tedavisi için yapılır.

Tanısal Bronkoskopi Yapılan Durumlar:

• Diğer tanı yöntemleri ile kesin tanı konamamış olan solunum yolu ve akciğer hastalıkları
• Diğer yöntemlerle açıklanamayan kronik öksürük, kanlı balgam, ses kısıklığı gibi solunumsal yakınmalar

Bronkoskopi acil, hayat kurtarıcı olarak veya acil olmayan, seçimli (elektif) şartlarda yapılabilir. Yaşamsal tehlike söz konusu değilse en az 4-6 saat tam açlık şarttır. Acil bir durum yoksa hekim birçok nedenden dolayı işlemi en uygun bir zamanda yapmak isteyebilir. Bronkoskopi, yapılacak girişimlere, hastalığın ve hastanın durumuna göre lokal anestezi ve/veya bilinçli sedasyon veya genel anestezi altında uygulanabilir. İşlem sırasında ağrı hissedilmez. Hastanın yaşadığı başlıca zorluk ilaçlarla kolaylıkla bastırılabilen öksürük ve nefes darlığı hissi olup çoğu hasta bu zorlukları hatırlamaz. Bronkoskopi işlemi kişi oturur veya yatar durumda iken burun veya ağız yolundan gönderilen, bronkoskop denen bir takım tıbbi cihazlarla yapılır. Başlıca bükülebilir (flexible) ve sert boru (rigid) şeklinde olmak üzere iki bronkoskop türü vardır.

Bükülebilir bronkoskop, uzun, esnek, yaklaşık bir kurşun kalem kalınlığında ucunda parlak bir ışık bulunan bir tür hortumdur. Bu hortum bükülebilir olmasından dolayı burundan veya ağızdan kolaylıkla geçer; ses tellerinin arasından geçerek gırtlağa, buradan soluk borusuna ve sonra da daha küçük hava yollarına ilerletilir. Bronkoskopin sıkıntı ve ağrı yapmamasını sağlamak için işlemden önce “ön tedavi” uygulanır. Bunun için kol veya el üstünden bir damar yolu açılır ve buradan ilaç verilir. Lokal anestezik bir ilaç, burun ve boğazınızı uyuşturmak üzere bu bölgelere sprey halinde veya ince bir tüp içinde verilir. Böylece ses telleri ve gırtlak bölgesi uyuşur. Bu lokal uyuşturma bronkoskopinin rahatlıkla uygulanmasını sağlar ve bu duygu işlemden kısa süre sonra kaybolur. Bronkoskopi işlemi sırasında uyuşturucu ilaç aynı zamanda öksürmenizi önler. İşlem sırasında kalp hızı, ritmi, vücudun oksijen durumu sürekli gözlemlenir. İşlem sırasında hastanın ihtiyacına göre burun veya ağız yoluyla sürekli oksijen verilir.

Solunum yollarının çeşitli bölgeleri açık ve aydınlık bir şekilde görülür. Böylece solunum yollarında veya akciğerde bir hastalığın veya yabancı bir cismin bulunup bulunmadığı saptanır. Görüntü gerektiğinde bir televizyon ekranına yansıtılabilir, video olarak kaydedilebilir veya fotoğrafı alınabilir. Tanısal bronkoskopi daha çok bükülebilir bronkoskoplar aracılığı ile lokal anestezi altında yapılır ve işlem süresi 15 dakika kadardır. Ancak hazırlık, anestezi ve işlem sonrası gözlem dahil ortalama 2 saat hastanede bulunmayı gerektirir. Genellikle hastaların yanlarında bir refakatçi bulundurmaları istenir.

Bronkoskopi Sırasında Ek Tanısal Teknikler

Solunum yollarındaki salgıların aspirasyon ve lavajı: Bronşların içindeki balgam ve koyulaşmış bronş salgıları bronkoskopun kanalından aspire edilerek veya sıvı verilerek alınabilir. Alınan salgılar mikrobiyolojik ve patolojik tetkikler için kullanılabilir.

Fırça biyopsisi: Bronkoskopun kanalından ucunda fırça bulunan aletler gönderilerek bronşların iç yüzeylerinden hücre ve doku örnekleri alınabilir.

Forceps biyopsisi: Bronkoskopun kanalından timsah ağzı şeklinde veya diğer şekillerde olabilen forceps denilen aletlerle doku örnekleri alınabilir.

İğne biyopsisi: Bronkoskopun kanalından ucunda iğne olan değişik aletler aracılığıyla iğne batırma yöntemi ile doku örnekleri alınabilir.

BAL: Bronkoalveoler lavaj tekniği akciğerlerin bir segmentinin bronkoskop aracılığı ile tıkanarak tam bir yıkama sıvısı elde edilmesi işlemidir. Bazı hastalıklarda akciğerlerden açık ameliyatla parça alınması kadar etkili teşhis koydurucu olabilen bir yöntemdir.

EBUS ve EBUS-TBNA: Son yıllarda geliştirilen bir yöntemle endobronşial ultrasonografi yöntemi ile bronşların dışındaki dokular gözlenebilir ve bu dokulardan direkt doku örnekleri alınabilir.

Flöresan Bronkoskopi: Son yıllarda normal ışıkla görülmeyen bronş içi hastalıklar flöresan ışık yayan veya başka tür ışıma teknikleri kullanan özel bronkoskoplar aracılığıyla teşhis edilebilmektedir. Skopi altında bronkoskopi: Bronkoskopi esnasında dışarıdan röntgen ışınlarının yardımıyla daha iyi doku hedeflemesi yapılmak amacıyla skopi kullanılabilir.

bronkoskopi

Bronkoskopi Öncesi Hazırlıklar

İşlem öncesi doktora kullanılan tüm ilaçlar ve daha önceden var olan hastalıklar hakkında bilgi verilmelidir. İlaçlara karşı alerji olup olmadığını belirtmek önemlidir. İşlem öncesi yapılması gerekenler:

1. Yanında başta akciğer filmleri ve kan tahlilleri olmak üzere tüm tıbbi belge, rapor ve filmlerinin bulundurulması,
2. İşleme en az 4-6 saatlik bir açlık sonrası gelinmesi
3. Tansiyon, kalp ilacı gibi sürekli kullanılan ilaçların az bir su ile zamanında alınması
4. Eğer kan sulandırıcı ilaç (Kumadin, Aspirin, Plavix vb) kullanımı varsa doktora önceden haber verilmesi ve doktorun önerdiği şekilde ilaçların kesilmesi
5. İnsülin veya ağızdan ilaç kullanan şeker hastaları önceden doktora haber vererek işlem öncesi ve sonrası doz ayarlaması yapılması
6. Diş protez ise işlem öncesi çıkarılması
7. İşlem sedasyon gerektirebileceğinden bir refakatçi bulunması

Bronkosopi Sonrası

Verilen uyuşturucu ilaçlar nedeniyle uyku hali varsa hasta dinlenme odasında bir süre istirahat ettirilir. Boğaz ve gırtlak bölgesindeki uyuşmanın geçmesi ve yutma refleksinin normal haline gelebilmesi için yaklaşık 2 saatin geçmesi gerekmektedir. Bu nedenle bronkoskopi yapıldıktan sonra 2 saat içinde herhangi bir şey yenmemeli ve su içilmemelidir.
Bronkoskopi sonrasında burundan veya ağızdan küçük kan pıhtıları gelebilir. Bronkoskopiden sonra balgamda az miktarlarda kan görülebilir. Boğazdaki hafif ağrı hissi ve sesteki boğukluk birkaç saat devam edebilir. Kısa süreli geçici ateşlenme hissedilebilir. Sonuçta tüm bu belirtiler 24-48 saat içinde kaybolur.

Hastanın aynı gün içinde eve dönmesi halinde, yanında mutlaka bir refakatçinin bulunması gerekmektedir. Eve döndükten sonra günün kalan saatlerini istirahat ile geçirmek gerekir. Anestezinin etkisi bazen uzun sürebilir. Bu nedenle otomobil kullanmak, bir iş makinesini kullanmak gibi dikkat gerektiren etkinliklerden kaçınılmalı, alkol veya yatıştırıcı ilaç alınmamalıdır. Anestezinin etkisi ertesi gün geçeceğinden normal faaliyetlere devam edilebilir.

Doktor, bazı hastalara uyanır uyanmaz sonuç hakkında bilgi verir. Patolojik muayene için doku alınmış ve bakteriyolojik incelemeye gönderilmişse laboratuvardan sonuçların alınması 3-5 gün bazen daha uzun sürebilir. Uyuşturucu ilaçlar size söylenenleri unutmanıza neden olabilir. Bu nedenle bir yakınınızın size eşlik etmesinde yarar vardır.

Bronkoskopide Yan Etkiler

Bronkoskopi ve bronkoskopik uygulamalar oldukça güvenli uygulamalar olup düşük hayati tehlike ve ölüm riski taşırlar. Bu işlem laboratuvar, röntgen ve yaşam destek olanaklarının yeterli olduğu klinik ve hastane koşullarında yapılmalıdır. Potansiyel komplikasyonlar şunlardır:

- Tansiyon düşüklüğü
- Solunum etkinliğinin azalması/kaybolması (bu durum hastayı solunum cihazına bağlamayı gerektirecek kadar ağır olabilir)
- Sara krizi, uyarılma
- Kalpte anormal çalışma
- Vücutta oksijen azalması, karbondioksit artışı
- Nefes darlığı
- Kalp ağrısı/krizi/durması
- Ateş
- Enfeksiyon durumları (zatürre, sepsis vb)
- Kanama
- Hava yollarının zarar görmesi
- Akciğer ödemi
- Akciğer zarları arasına hava toplanması
- Pulmoner emboli (akciğer damarlarına pıhtı atması)
- Hemoptizi (kanlı balgam)
-Balgam tıkaçları

Bronkoskopik biyopsi sonrası pnömotoraks (akciğer zarları arasına hava kaçağı) oluşma riski %1’den azdır. Mekanik solunum cihazına bağlı hastalarda bile bronkoskopi yapılabilir ancak biyopsi sonrası pnömotoraks gelişme riski en çok %14’e kadar yükselir. Bronkoskopik biyopsi sonrası ciddi kanama riski % 5‘den azdır ve genellikle bronkoskopik yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Bronkoskopiye bağlı infeksiyon veya infeksiyon taşınması çok nadirdir. Bunu önlemek için gereken dezenfeksiyon ve sterilizasyon yöntemlerinin uygulanması kuraldır. Hastaların yaklaşık 1/3’de bronkoskopi sonrası işleme bağlı geçici ateş görülebilir ve ateş düşürücülerle kolayca kontrol altına alınabilir. Uygulanan sedatif ve lokal anesteziklere allerjisi olanlarda allerjik reaksiyonlar gözlenebilir. İşlem sırasında ve sonrasındaki 4 saat içinde oksijen düzeylerinde %20’lere varan düşmeler olabilir ve oksijen tedavisi ile desteklenir. Nadiren kalpte ritm bozuklukları, kalp krizi ve çok nadiren de bronş yırtılması görülebilir.

Bronkoskopi hakkında bilgi almak için hemen başvurun!

Kullanım Sözleşmesini okudum ve kabul ediyorum